ทำอย่างไรจึงจะถูก "บล็อค"

ตั้งชื่อเรื่องอย่างนี้ฟังดูเหมือนผมจะมาแนะนำให้คุณไปลองของกันอย่างนั้นแหละ เปล่าหรอกครับ ผมตั้งใจจะบอกว่าเมื่อรู้แล้วว่าทำอย่างไรจะถูกบล็อค คุณก็เลี่ยงอย่าไปทำซะ มันก็ไม่ถูกบล็อคแล้ว จริงมั้ยครับ

ขออภัยหากผมเล่นลิ้นวกวนไปบ้าง พอดีนั่งอ่านเรื่องของชาวบ้านเขาโดนบล็อคกันมากมาย หัวสมองก็เลยมึน ๆ จึงเล่นอะไรขำ ๆ นิดหน่อยเท่านั้นเอง

แต่ก็ใช่ว่าเจ้าของเว็บไซต์หรือ blogger ทุกคนจะกลัวโดนบล็อคไปซะหมดนะครับ มีบางคนพอรู้ว่าตัวเองโดนประเทศจีนบล็อคกลับแสดงอาการดีอกดีใจ ประหนึ่งว่าได้เป็นส่วนหนึ่งของคนอีกจำนวนมากที่ไม่ยอมสยบต่ออำนาจของรัฐบาลคอมมิวนิสต์จีน กล้าโพสต์กล้าเขียนในเรื่องที่รัฐบาลจีนไม่ปลื้มอะไรอย่างนั้น สำหรับพวกเรา หมายถึงคนที่ทำเว็บไซต์ขึ้นมาเพื่อให้คนจีนได้ดูได้เห็น คงไม่มีใครอยากโดนบล็อคกันหรอกนะครับ

นอกจากเว็บไซต์ดัง ๆ ที่หลายคนอาจจะเคยได้ยินมาแล้วว่าโดนบล็อคในประเทศจีน เช่น facebook, twitter, wikipedia, blogger, BBC เป็นต้น (อยากรู้ว่ามีเว็บไซต์อะไรที่โดนบล็อคบ้างให้คลิกดูที่นี่ครับ) นอกจากนี้ยังมีเว็บเล็กเว็บน้อยอีกมากมายที่โดนบล็อคเหมือนกัน และส่วนใหญ่ในนั้นก็ไม่ได้โดนบล็อคเพราะมีเนื้อหาไม่เหมาะสมในสายตารัฐบาลจีนแต่อย่างใด เพียงแต่เว็บไซต์นั้นใช้ server หรือ IP address ร่วมกับเว็บไซต์ที่ถูกบล็อค ก็เลยพลอยโดนบล็อคไปด้วย เรียกว่าเว็บเน่าเว็บเดียวโดนบล็อคหมดทั้ง server

อย่างที่ผมเคยเขียนไปแล้วว่ารัฐบาลจีนไม่มีข้อบัญญัติที่ชัดเจนว่าจะบล็อคเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาอะไรบ้าง แต่ถ้าคุณอยากถูกบล็อคล่ะก็ ลองทำสิ่งต่อไปนี้ดูสิครับ

1. เผยแพร่เนื้อหาที่เป็นประเด็นอ่อนไหวทางการเมืองของจีน เช่น Tiananmen Square massacre, Tibetan independence, Falungong, Chinese democracy และอีกมากมาย (ดูภาพประกอบด้านบน) ล่าสุดมีรายงานข่าวว่ามีคำที่ถูกเซ็นเซอร์เกิดใหม่จากเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นด้วย เช่น Egypt, Jasmine revolution เป็นต้น ดังนั้น ถ้าอยากถูกบล็อคก็โพสต์คำเหล่านี้ไว้บนเว็บไซต์ของคุณบ่อย ๆ หรือยอมให้คนอื่นเข้ามาโพสต์คำเหล่านี้บนเว็บของคุณก็มีผลเหมือนกัน
2. เผยแพร่ภาพ วิดีโอ หรือสื่อสำหรับผู้ใหญ่ พูดง่าย ๆ ก็คือ ภาพโป๊นั่นแหละครับ 
3. ใช้บริการโฮสต์ที่ไม่มีนโยบายห้ามการเผยแพร่รูปโป๊ (adult material) ซึ่งก็หมายความว่าจะมีคนที่ทำเว็บโป๊มาใช้โฮสต์เจ้านี้ ถ้ามีเว็บในโฮสต์นี้โดนบล็อคเมื่อไร และเว็บของคุณอยู่ใน server เดียวกัน คุณก็จะโดนบล็อคไปด้วย

ในกรณีที่คุณยังไม่มีเว็บไซต์และกำลังวางแผนจะสร้างเว็บไซต์ขึ้นมาเพื่อเจาะตลาดจีนโดยเฉพาะ คุณคงต้องเลือกโฮสต์ให้ดี อย่างน้อยก็ควรจะเช็คดูก่อนว่าโฮสต์เจ้าที่คุณจะใช้โดนบล็อคอยู่แล้วหรือเปล่านะครับ

เว็บไซต์ของคุณถูก "บล็อค" ในจีนหรือเปล่า

หากคุณมีเว็บไซต์อยู่แล้ว อาจจะเป็นเว็บภาษาอังกฤษ หรือกำลังจะเพิ่มหน้าเว็บภาษาจีนเข้าไป หลังจากได้อ่านบทความก่อนหน้านี้เรื่องเว็บไซต์โดนบล็อคไปแล้ว คุณคงจะอยากรู้ว่าเว็บไซต์ของคุณโดนบล็อคในประเทศจีนหรือเปล่า ยิ่งถ้าคุณกำลังมีแผนจะทำการตลาดสู่ประเทศจีนผ่านเว็บด้วยล่ะก็ จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเช็คให้แน่ใจเสียก่อนว่าเว็บที่คุณมีอยู่นั้นไม่โดนบล็อค

เอาล่ะครับ เรามาดูวิธีกัน

วิธีที่ตรงไปตรงมาที่สุดในการทดสอบเรื่องนี้ก็เหมือนกับที่ผมเล่าไว้ในบทความที่แล้วนั่นแหละ คือการขอให้คนที่อยู่ในประเทศจีนทดลองเข้าเว็บไซต์ของคุณดู แต่สำหรับหลาย ๆ คนอาจไม่มีเพื่อนอยู่ในประเทศจีน ไม่รู้จะไปขอให้ใครช่วยดี ไม่เป็นไรครับ มีคนเจอปัญหาคล้าย ๆ กันแบบนี้เยอะ จึงมีคนสร้างเครื่องไม้เครื่องมือออกมาช่วยแก้ปัญหาเอาไว้แล้ว

ผมค้นไปจนเจอคำแนะนำในบทความภาษาอังกฤษอันนึง และได้ทดลองดูแล้วว่าใช้ได้ หลักการทำงานของเครื่องมือเหล่านี้ก็คือ เขาจะมีคอมพิวเตอร์ตั้งอยู่ในเมืองต่าง ๆ ที่ต้องการทดสอบ เมื่อเราใส่ที่อยู่เว็บไซต์ของเราลงไป คอมพิวเตอร์เหล่านั้นก็จะพยายามติดต่อกับเว็บไซต์ของเราผ่านคำสั่ง ping

อย่าถามผมต่อนะครับว่า ping คืออะไร เอาเป็นว่ามันมีคอมพิวเตอร์หลายเครื่องส่งสัญญาณเข้ามาเพื่อทดสอบว่าสามารถติดต่อกับเว็บไซต์ของเราได้หรือไม่ ถ้าผลการทดสอบออกมาไม่ okay ซึ่งอาจจะเป็น Packets lost หรือ time-out หรือรอนานมากแล้วยังไม่มีผลออกมา แสดงว่าเว็บไซต์ของเราเข้าดูไม่ได้จากเมืองนั้น น่าจะโดนบล็อค ควรทำการทดสอบซ้ำอีกครั้ง ถ้าผลยังออกมาเหมือนเดิม ก็แปลว่าโดน บล็อคแน่นอนครับ

บริการตรวจสอบที่ว่านี้มีหลายแห่ง แต่ที่เขาทดสอบกันมาแล้วว่าได้ผลที่น่าเชื่อถือก็มีอย่างน้อย 3 แห่งต่อไปนี้ครับ

1. Just Ping วิธีการคือใส่ domain name หรือ ip address ของเว็บไซต์ที่จะทดสอบลงไป แล้วคลิก ping หากผลออกมาเป็น “Checkpoing temporarily not available” แปลว่าคอมพิวเตอร์ของระบบที่ตั้งอยู่ในเมืองนั้นยังไม่พร้อมทำการ ให้ลองทดสอบใหม่อีกครั้งครับ 
2. Watch Mouse เหมือน ๆ กับ Just Ping ครับ 
3. Website Pulse อันนี้ผมชอบที่สุด เพราะไม่ต้องดูผลทีละหลายสิบเมือง (ตาลาย) แค่เลือกเมืองใดเมืองหนึ่งในประเทศจีน กับอีกเมืองที่อยู่นอกประเทศจีนไว้เปรียบเทียบ ผลการทดสอบ ดูง่ายสบายตาดี เครื่องมือนี้จะใช้เวลาในการทดสอบนานกว่าสองอันแรกนิดหน่อย เพราะมันไม่ใช่แค่การ ping แต่เป็นการทดลอง download หน้าเว็บทั้งหน้ามาเลย ผลการทดสอบจะแสดงเวลาที่ใช้ในการโหลดหน้าเว็บด้วย 

หลังจากที่รู้จักกับเครื่องมือพวกนี้แล้ว ผมก็ร้อนวิชา หาเว็บไซต์มาทดสอบใหญ่เลย ก็พบว่ามีเว็บไซต์ของภูเก็ตบางแห่งที่โดนบล็อคอยู่ แต่อาจจะไม่มีผลกับธุรกิจของเขาเท่าไหร่ เพราะไม่ได้สนใจกลุ่มลูกค้าในประเทศจีนครับ

ที่มา How to Check If Your Website Is Blocked In China or Not